Veul vur weinig: 2.650 klachtenloketten zijn er 2.649 te veel

In Tilburg kennen ze het gezegde ‘veul vur weinig’. Maar in de dagelijkse aanbestedingspraktijk lijken we het precies andersom te doen: we hebben héél veul klachtenloketten voor relatief weinig klachten. Is het tijd voor een rigoureuze centralisatie?

Een wildgroei aan klachtenloketten

In een recente LinkedIn-post stelt Alfred de Weert deze vraag over de inrichting van de rechtsbescherming. Volgens de data van TenderNed zijn er in Nederland ongeveer 2.650 verschillende aanbestedende diensten. Sinds de aanpassing van de Aanbestedingswet heeft nagenoeg iedere dienst een eigen klachtenloket.  

Met zo’n 12.000 gestarte aanbestedingen in 2025 zou je zeggen dat we best ‘veul’ loketten hebben voor betrekkelijk weinig klachten. Niet iedere uitvraag leidt immers tot een formeel geschil.

De ‘borrel-factor’ en het gebrek aan routine

Een veelgehoord bezwaar tegen de huidige opzet is de objectiviteit laat Alfred in zijn post weten. De klachtenafhandelaar en de publieke inkoper kennen elkaar vrij goed. “Laten we die klacht straks even bespreken bij de afdelingsborrel, Bert!” is een scenario dat de objectiviteit van het proces niet ten goede komt.

Maar er speelt meer dan alleen (schijnbare) partijdigheid:

• Kostenpost: het opzetten en in de lucht houden van 2.650 individuele loketten is simpelweg duur.

• Kwaliteitsverlies: hoe word je een expert in klachtenafhandeling als je er maar één of twee per jaar doet? Routine bouwt kennis op en die ontbreekt in de huidige gedecentraliseerde inrichting.

Pleidooi voor het Nationaal Aanbestedings Klachtenloket

De oplossing ligt volgens Alfred in centralisatie. Naast de roep op een gespecialiseerde Aanbestedingskamer (met vakinhoudelijke rechters), zou een Nationaal Aanbestedings Klachtenloket de standaard moeten worden.

“Daar verzamelen we alle kennis en menskracht om al onze aanbestedingsklachten te behandelen.”

Door expertise te bundelen, creëer je een loket waarbij de klachtenafhandeling niet wordt gedaan door iemand die dit er ‘even bij doet’. In plaats daarvan handelen specialisten de klachten af die de nuances van het vakgebied goed begrijpen. Zij zijn dan misschien met weinigen, maar ze kunnen wel heel ‘veul’ betekenen voor de kwaliteit van de Nederlandse inkoopmarkt. Deze centrale aanpak zou volgens Alfred klachten bovendien goedkoper, effectiever en objectiever afhandelen.