De verkiezingen zijn voorbij en Nederland zit midden in de formatiefase. De uitdagingen blijven groot: energietransitie, woningbouw, immigratie, defensie en leveringszekerheid. Juist nu kan slim inkoopbeleid het verschil maken.
Vier inkoophoogleraren: Fredo Schotanus, Wendy van der Valk, Bart Vos en Holger Schiele, delen in de DEAL! hun adviezen voor de nieuwe regeringsploeg. Hun boodschap is duidelijk: inkoop is geen administratieve taak, maar een strategisch middel om Nederland sterker, duurzamer en innovatiever te maken.
Met een waarde van ruim 116 miljard euro per jaar is publieke inkoop een krachtig middel om maatschappelijke doelen te realiseren. Toch wordt dat potentieel nog te weinig benut.
Schotanus pleit ervoor dat het nieuwe kabinet publieke inkoop officieel erkent als strategisch belang en er concreet beleid aan koppelt. Hij noemt vier stappen:
1. Maak sectorale afspraken voor circulair en duurzaam inkopen
2. Start een programma voor innovatiegerichte inkoop
3. Voer wetswijzigingen door om transparantie en concurrentie te vergroten
4. Werk centraler samen, bijvoorbeeld via een nationaal inkoopbureau
Volgens Schotanus moeten politiek, management en uitvoerders samen ruimte creëren om strategisch te kunnen inkopen.
Zijn advies: verklaar publieke inkoop tot strategisch belang en verbind daar duidelijke doelen en samenwerking aan.
Nederland moet fors investeren in defensie en kritieke infrastructuur. Dat vraagt om keuzes over samenwerking met leveranciers, standaardisatie en leveringszekerheid.
Van der Valk ziet een sleutelrol voor inkoop. Door over te stappen van traditioneel onderhoud naar data-gedreven en voorspellend onderhoud met sensoren, AI en circulaire principes, wordt onze infrastructuur duurzamer en minder kwetsbaar.
Haar advies: bouw strategische partnerschappen op, gebruik digitale technologie om onderhoud slimmer te plannen en investeer in goed opgeleide inkopers om dit mogelijk te maken.
Er is nog weinig voortgang geboekt op de grote maatschappelijke uitdagingen. Volgens Vos kan de overheid nu het verschil maken door haar inkoopkracht in te zetten als motor van verandering.
Hij wijst op het programma NAMI (Niet, Anders en Minder Inkopen), dat onderzoekt hoe overheden via hun eigen inkoop kunnen bijdragen aan de circulaire transitie. Door kritisch te kijken naar wat echt nodig is, kan de overheid verspilling verminderen en hergebruik stimuleren.
Zijn advies: moderniseer regels zodat samenwerking met bedrijven makkelijker wordt. Gebruik inkoop om slimmer, socialer en duurzamer te handelen en meet de resultaten.
Volgens Schiele staan handel en vrede onder druk. Wereldwijde groei is afhankelijk van bevolking, technologie en handel, maar vooral die laatste pijler wordt bedreigd door nationalistisch beleid en invoerheffingen.
Hij pleit voor evenwichtige handelsakkoorden. Invoerrechten lijken aantrekkelijk, maar schaden economie en burgers. Ze creëren een lose-lose-lose-situatie waarin iedereen verliest.
Zijn advies: voorkom ongelijke afspraken en bevorder eerlijke vrijhandelsverdragen, bijvoorbeeld door de Mercosul-overeenkomst uit te voeren.
Vul hier je gegevens in en ontvang de download in je mail
