Van het recht op thuiswerken... naar de kracht van aanwezig zijn

Er was een tijd dat thuiswerken hét gesprek van de dag was. Tijdens de coronaperiode ontdekten we massaal dat veel werkzaamheden prima vanuit huis konden worden uitgevoerd. De reistijd verdween, Teams werd de nieuwe vergaderruimte en de keukentafel veranderde in een volwaardige werkplek. Hybride werken groeide uit tot een belangrijke arbeidsvoorwaarde en organisaties namen het gretig op in hun vacatures om potentials te verwelkomen. Maar inmiddels lijkt de discussie een andere kant op te bewegen!

Steeds meer werkgevers vragen medewerkers weer vaker naar kantoor te komen. Opvallend genoeg hoor je ook steeds vaker medewerkers zelf zeggen dat volledig thuiswerken misschien toch niet zo ideaal is als aanvankelijk gedacht. Natuurlijk is het prettig om af en toe geconcentreerd vanuit huis te werken, maar het gemis van collega's, spontane gesprekken en het gevoel écht onderdeel uit te maken van een organisatie wordt steeds vaker genoemd.  Ook binnen het inkoopvak zie ik die ontwikkeling.

De rol van de inkoper is de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar de inkoper vroeger vooral werd gezien als degene die een aanbesteding begeleidde of een contract afsloot, verwachten organisaties tegenwoordig veel meer. De moderne inkoper is adviseur, verbinder, sparringpartner en soms zelfs verandermanager. Die rol vraagt om zichtbaarheid binnen de organisatie. En juist daar wringt het soms.

"Een paar jaar geleden vroegen kandidaten tijdens een sollicitatiegesprek als eerste hoeveel dagen ze thuis mochten werken. Tegenwoordig krijg ik steeds vaker een andere vraag: 'Hoe vaak zijn jullie eigenlijk op kantoor?' Dat had ik vijf jaar geleden niet verwacht."

De kracht van aanwezig zijn

Veel van de waarde die een inkoper toevoegt, ontstaat namelijk niet tijdens een ingepland Teams-overleg. Die ontstaat wanneer je even binnenloopt bij een projectleider, tijdens de lunch opvangt dat een project vertraging oploopt, een budgethouder spontaan vraagt of je wilt meedenken over een toekomstige aanbesteding, of wanneer je na een vergadering nog even blijft napraten en nét dat extra stukje context meekrijgt dat nergens in de notulen terug te vinden is. Juist dát zijn de momenten waarop de positie van inkoop wordt versterkt.

"Regelmatig spreek ik managers die aangeven dat zij inkoop graag eerder willen betrekken bij de business. Tegelijkertijd hoor ik inkopers die vinden dat zij onvoldoende aan tafel worden gevraagd. Misschien ligt de oplossing niet alleen in procesafspraken of beleidsdocumenten, maar ook in iets heel eenvoudigs: aanwezig zijn."

Dat vraagt misschien ook om een spiegel. Inkopers vragen terecht om vroegtijdig betrokken te worden bij strategische vraagstukken. Maar invloed ontstaat niet alleen doordat een organisatie je uitnodigt; invloed bouw je ook op door zichtbaar te zijn, relaties te onderhouden en op de juiste momenten aanwezig te zijn. Wie aan tafel wil zitten, moet soms ook gewoon laten zien dat hij of zij onderdeel is van de organisatie.

Starters én leveranciers zoeken verbinding

Dat geldt zeker voor jonge professionals. Hoe leer je het vak als je vooral via een beeldscherm meekijkt? Hoe ontwikkel je gevoel voor bestuurlijke verhoudingen, interne dynamiek en onderhandelingen wanneer je nauwelijks ziet hoe ervaren collega's dat aanpakken?  Veel vakmanschap wordt niet overgedragen tijdens een formele training, maar juist in de dagelijkse praktijk. Door mee te lopen, vragen te stellen en simpelweg te observeren.

Ook leveranciers merken dat de manier van samenwerken verandert. Steeds meer contacten verlopen digitaal. Dat is efficiënt en vaak ook praktisch, maar vertrouwen bouw je nog altijd sneller op wanneer je elkaar persoonlijk ontmoet. Zeker bij complexe aanbestedingen of langdurige samenwerkingen blijft de menselijke ontmoeting van grote waarde.

Het gaat niet om het recht, maar om de toegevoegde waarde

Begrijp me goed: ik pleit absoluut niet voor een terugkeer naar vijf dagen per week op kantoor. Thuiswerken heeft veel voordelen. Het biedt rust voor werkzaamheden die concentratie vragen, vermindert reistijd en helpt veel professionals om werk en privé beter in balans te brengen.  Misschien moeten we de discussie daarom anders voeren.

Niet vanuit de vraag hoeveel dagen iemand recht heeft om thuis te werken, maar vanuit de vraag wat het werk nodig heeft. Wanneer voeg je als professional de meeste waarde toe? Wanneer is een Teams-overleg voldoende en wanneer is fysieke aanwezigheid juist belangrijk?  

Verbinden blijft immers mensenwerk

Voor inkopers ligt het antwoord misschien wel meer voor de hand dan we denken. Ons vak draait immers om verbinding, relaties, vertrouwen en om samenwerken met interne opdrachtgevers én leveranciers.  Misschien is de belangrijkste arbeidsvoorwaarde voor de inkoper van vandaag daarom niet de vrijheid om thuis te werken, maar de vrijheid én het besef om op de juiste momenten aanwezig te zijn. Niet omdat het moet, maar omdat juist daar de gesprekken ontstaan die uiteindelijk het verschil maken.

De positie van inkoop is de afgelopen jaren enorm gegroeid. We willen eerder aan tafel zitten, invloed uitoefenen en als strategisch partner worden gezien. Misschien vraagt dat ook iets van onszelf. Want invloed bouw je niet alleen op met kennis of goede adviezen, maar ook door zichtbaar en benaderbaar te zijn.  Soms begint dat gewoon met een kop koffie op kantoor.