Column: Nieuwe publicatie: data te koop - inkoop van private data door overheden

25/11/2025
121
Fredo Schotanus

Overheden kopen steeds meer data van private organisaties. Toch is er weinig bekend over welke data wordt gekocht, door wie, van wie en met welk doel. Samen met Iryna Susha, Sofie de Wilde de Ligny en Mirko Tobias Schäfer heb ik een artikel gepubliceerd in Information Polity over data-inkoop door overheden. Dit artikel introduceert een analyseraamwerk ("data-x inkoop") en geeft meer zicht op hoe data wordt ingekocht door Nederlandse overheden.

Waarom is dit van belang?

Data-inkoop brengt specifieke uitdagingen met zich mee, zoals risico’s op leveranciersafhankelijkheid, privacy-uitdagingen, hergebruik en ethische vraagstukken. Begrijpen hoe overheden data inkopen is van belang om betere inkoopstrategieën te kunnen ontwikkelen en publieke belangen beter te beschermen.

Wat zijn onze resultaten?

• We hebben 33 data-inkoopcases in kaart gebracht.
• De meeste inkopen betreffen data-analyses (dashboards, monitors), maar er worden ook ruwe datasets en databasediensten gekocht.
• De meeste inkopers zijn lokale overheden, met name gemeenten.
• Aanbieders variëren van niche-data-analyticsbedrijven en grote IT-firma’s tot non-profits.
• Er is weinig transparantie, waardoor het lastig te beoordelen is wat de omvang en waarde van data-inkoop is.
• Aan de hand van ons data-x raamwerk en de onderzochte cases ontwikkelen we 5 archetypes van data-inkoop.

Kun je een samenvatting in één zin geven?

Overheden kopen steeds vaker data van private partijen, maar om afhankelijkheid en inefficiëntie te voorkomen zijn meer transparantie, kennisdeling en aangepaste inkoopstrategieën nodig.

Het volledige artikel: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/15701255251362565

Utrecht University School of Economics Entrepreneurship @ Utrecht University School of Economics Centre for Public Procurement (UUCePP)

"
"
"
"

Vul hier je gegevens in en ontvang de download in je mail

Bedankt! Je aanvraag voor de download is goed ontvangen.
Oeps! Er is iets fout gegaan, probeer het later opnieuw a.u.b.
"
"

Inzicht

Onze ambassadeurs

Onze kennispartners

Uitgelichte artikelen

2026-06-09
9/6/2026
242
Uitgelicht

Minder extern inhuren, anders extern inhuren

De afgelopen weken verschenen twee opvallende berichten over de inzet van extern personeel binnen de overheid. Gemeenten lijken steeds vaker te kiezen voor vaste medewerkers in plaats van externe inhuur, terwijl ook de Rijksoverheid haar uitgaven aan externe inhuur heeft teruggebracht.

Marc Brugman
2026-06-03
Interview
3/6/2026
104
Uitgelicht

Jacques Reijniers: “(Mondiale) uitbesteding zette professionalisering binnen inkoop in sneltreinvaart”

Welke ontwikkelingen vormden inkoop tot het vakgebied zoals we het nu kennen? En waar zou de volgende generatie inkopers zich op moeten richten? Je leest er meer over in dit interview.

Cato Verhoeven
2026-04-28
Kennis
28/4/2026
85
Uitgelicht

'Tijd dat leveranciers op óns afkwamen is voorbij'

Rikkert Wulffraat loodst de publieke omroep NOS met zijn vier man sterke inkoopteam door een turbulente tijd.

Nevi

Over de auteur(s)

Fredo Schotanus

Columnist

Fredo Schotanus is hoogleraar Publieke Inkoop aan de Universiteit Utrecht en mede-oprichter van het Utrecht University Centre of Public Procurement (UUCePP). Daarnaast is hij principal consultant bij Significant Synergy. Schotanus onderzoekt, doceert en adviseert over een duurzame, sociale, innovatiegerichte en efficiënte benutting van de markt voor overheidsopdrachten.

Uitgelichte artikelen

2026-06-09
9/6/2026
242
Uitgelicht

Minder extern inhuren, anders extern inhuren

De afgelopen weken verschenen twee opvallende berichten over de inzet van extern personeel binnen de overheid. Gemeenten lijken steeds vaker te kiezen voor vaste medewerkers in plaats van externe inhuur, terwijl ook de Rijksoverheid haar uitgaven aan externe inhuur heeft teruggebracht.

Marc Brugman
2026-06-03
Interview
3/6/2026
104
Uitgelicht

Jacques Reijniers: “(Mondiale) uitbesteding zette professionalisering binnen inkoop in sneltreinvaart”

Welke ontwikkelingen vormden inkoop tot het vakgebied zoals we het nu kennen? En waar zou de volgende generatie inkopers zich op moeten richten? Je leest er meer over in dit interview.

Cato Verhoeven
2026-04-28
Kennis
28/4/2026
85
Uitgelicht

'Tijd dat leveranciers op óns afkwamen is voorbij'

Rikkert Wulffraat loodst de publieke omroep NOS met zijn vier man sterke inkoopteam door een turbulente tijd.

Nevi