De Europese Commissie onderzoekt hoe de huidige aanbestedingsregels functioneren en of deze aanpassing behoeven. In dat kader heeft Nevi – de vakvereniging voor inkoop en supply management – een stevige en duidelijke reactie gegeven. De kern van hun boodschap: de EU-aanbestedingsregels zijn te complex, te juridisch ingestoken en sluiten onvoldoende aan bij de praktijk van professionele inkoop. Het is tijd voor vereenvoudiging en herijking, met meer ruimte voor resultaatgerichte, maatschappelijke en strategische inkoop.
Te veel focus op procedure, te weinig op resultaat
Volgens Nevi ligt er in het huidige stelsel te veel nadruk op het correct volgen van procedures. Inkopers ervaren te weinig vrijheid om strategisch te handelen en publieke waarde te creëren. De regels lijken ontworpen om juridische risico’s te minimaliseren, maar werken daarmee een defensieve houding in de hand: ‘over-compliance’ en angst om fouten te maken staan een impactvolle aanpak in de weg.
“De regels moeten niet leidend zijn, maar ondersteunend aan professioneel opdrachtgeverschap,” stelt Nevi. Er is behoefte aan een systeem dat ruimte biedt aan vakmanschap en maatwerk.
MKB, sociale ondernemingen en innovatie blijven achter
Ook de toegankelijkheid van aanbestedingen staat onder druk. Vooral voor het midden- en kleinbedrijf, sociale ondernemingen en innovatieve partijen vormen de regels een barrière. Niet omdat ze de inhoudelijke kwalificaties missen, maar omdat de administratieve last en formele complexiteit te groot zijn.
Nevi pleit dan ook voor het vereenvoudigen van procedures, zeker onder de Europese drempelwaarden. Het verhogen van die drempels en het versterken van de nationale beleidsruimte zou aanbestedende diensten in staat stellen beter maatwerk te leveren.
Aanbevelingen van Nevi: eenvoud, vertrouwen en impact
In hun reactie doet Nevi concrete suggesties om het aanbestedingsstelsel te verbeteren:
- Vereenvoudig procedures en verminder administratieve lasten;
- Stimuleer impactgericht aanbesteden, bijvoorbeeld door duurzame en sociale criteria makkelijker toepasbaar te maken;
- Geef ruimte aan nationale beleidsvrijheid, onder andere door verhoging van de drempelwaarden;
- Versterk het vertrouwen in professionals, in plaats van alles juridisch dicht te timmeren.
Nevi benadrukt dat aanbestedingen een middel zijn om publieke doelen te realiseren, geen doel op zich. Alleen als inkopers de ruimte krijgen om professioneel en resultaatgericht te handelen, kunnen zij effectief bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen.
